Paul Poiret is de geschiedenisboeken (en zijn autobiografie) ingegaan als de man die vrouwen van het korset verloste. Vaak wordt hij daarvoor onthaald als de voetballer die het winnende doelpunt scoorde in een WK-finale. Maar hoe principieel was zijn bevrijdingsdrang eigenlijk?

Zij die de geschiedenisboeken niet haalden

Voor Poiret waren er al velen die protesteerden tegen korsetten, zonder dat zij de massa meekregen. Zo gaat dat met goede ideeën: de eer is meestal voor degene die ze in de markt zet, niet degene die er het eerst mee kwam. Opvallend veel tegengeluiden kwamen uit mannelijke kelen. Uiteraard de welbekende zedenpredikers, die alles wat rook naar vrouwelijke ijdelheid wilden afschaffen. Maar ook artsen die al dan niet terecht waarschuwden voor miskramen, beknelde ingewanden en lelijke baby’s.

Vrouwen zelf zochten natuurlijk ook al jaren naar oplossingen voor knellende korsetten. Patentregisters staan vol met ontwerpen voor ‘gezondheidskorsetten’, lijfjes en andere inventies die wel boezemsteun maar geen ademnood gaven. Sommige vrouwen konden hier een aardige boterham mee verdienen. Excentriekelingen, kledinghervormsters en andere voorlopers wezen hun korsetten de deur toen Poiret nog in de luiers liep.

Weg met het korset?

Ergens rond 1906 kwam Poiret met zijn eerste korsetloze ontwerp. Dat lijkt meer een experiment dan een waar anti-korsettenstatement te zijn geweest, gezien zijn andere creaties van dat seizoen gewoon nog het mainstream-korsettensilhouet volgden. Enkele jaren later poogde hij wel ‘als grondprincipe het corset te verbannen’. De vraag is of dat voortkwam uit plotseling oprispend feminisme, of omdat bijvoorbeeld de reacties hem wel bevielen.

Poirets dromen kwamen uit: langzaam maar zeker verdwenen korsetachtige kledingstukken steeds verder uit het modebeeld. Zijn missie had zoveel succes, dat Poiret het in 1921 wel weer welletjes vond met de korsetloosheid. In een interview brak hij opnieuw een lans voor het korset, en wel voor één van de oncomfortabelste varianten die er ooit had bestaan. 

Terug naar de 18de eeuw

Volgens Poiret zou er ‘niet het geringste bezwaar bestaan om tot de modes van onder Lodewijk XIV of Lodewijk XV terug te keeren’, die volgens hem ‘bijna alle dames goed stonden’. Alleen zouden vrouwen dan weer moeten wennen aan het dragen van een korset. Poiret dacht dat zij daar waarschijnlijk niet zoveel problemen mee zouden hebben, ‘als zij zich ervan overtuigden, welke fraaie effecten erdoor zijn te verkrijgen’.

De journalisten die hem aanhoorden waren verbouwereerd. Was Poiret niet al die tijd een voorvechter geweest van de áfschaffing van het korset? Poiret antwoordde, dat hij zich inderdaad tegen de vroeg 20ste-eeuwse korsetten (die in zijn ogen doorgingen voor folterwerktuigen) had gekeerd. ‘Dat wil echter nog lang niet zeggen, dat het corset, dat het vrouwenlichaam model en houding geeft geheel afgeschaft moet worden.’

Gelukkig was Poiret op dat moment niet meer de man waar iedereen blindelings naar luisterde. Aan 18de-eeuwse korsetten had niemand meer behoefte.

Bron

Rotterdamsch Nieuwsblad, 16-7-1921